Opgericht in 2016 draagt de natuurbegraafplaats De Utrecht bij aan zowel de biodiversiteit van het omliggende landschap als aan het gastvrije karakter van het gelijknamige landgoed. Rentmeester Raymond Gennissen en vrijwilliger Harrie van Eekert vertellen over de waarde van de natuurbegraafplaats.
Ongeveer vijftien jaar geleden kwam Harry Breviers – destijds rentmeester van De Utrecht – in contact met onderneemster Joyce Sengers, die op zoek was naar een geschikte locatie voor een natuurbegraafplaats. Na verschillende bezoeken aan natuurbegraafplaatsen in Engeland – waar het concept al meer ingeburgerd was – wezen zij een deel van het bos op landgoed De Utrecht aan als locatie voor natuurlijke begravingen.
Bij de ontwikkeling van de natuurbegraafplaats werd een groot deel van het naaldbomenproductiebos omgevormd tot een gemengd bos met nieuwe, inheemse loofbomen. ‘Op deze manier helpt een natuurbegraafplaats het omliggende ecosysteem te verrijken,’ legt Harrie uit. ‘Stap voor stap ontwikkelt het bos zich tot een gevarieerd bosgebied met een hoge biodiversiteit. Zelfs het menselijk lichaam, dat onderdeel wordt van de natuurlijke kringloop, draagt aan dat proces bij.’ Sinds de oprichting verkent het team voortdurend nieuwe mogelijkheden om de biodiversiteit verder te versterken.
Bij het creëren van een natuurbegraafplaats komt echter meer kijken dan alleen het inrichten van de natuurlijke omgeving. ‘Het omvat ook het bijhouden van een register van mensen die al begraven zijn of een plek hebben gereserveerd, en het nauwlettend monitoren van de grondwaterstanden,’ vertelt Raymond. ‘Het opzetten van een natuurbegraafplaats vergt veel meer werk dan je op het eerste gezicht zou denken.’
De Utrecht lijkt in Nederland een voorbeeld te hebben gesteld. Het concept heeft een stevige vlucht genomen; steeds meer mensen tonen interesse in natuurlijke begrafenissen. Harrie bevestigt deze ontwikkeling: ‘Achteraf gezien heeft a.s.r. echt vooruitziend gehandeld. De keuze is de juiste gebleken – inmiddels zijn natuurbegraaflocaties in het hele land sterk in opkomst.’
Ook Raymond ziet de oprichting van de natuurbegraafplaats als een verstandige beslissing. Naast het behoud van inkomsten voor a.s.r. speelt toegankelijkheid een belangrijke rol: ‘Wij vinden het belangrijk dat mensen hun persoonlijke uitvaartwensen openlijk kunnen bespreken. De natuurbegraafplaats biedt ruimte voor traditionele begravingen, urnenbijzettingen en zelfs begrafenissen samen met een huisdier.’
De natuurbegraafplaats levert niet alleen financiële waarde voor a.s.r., maar ook maatschappelijke waarde en bredere sociale impact. Zowel natuur als mens staan centraal. ‘Een natuurbegraafplaats biedt mensen de vrijheid om van hun afscheid iets persoonlijks en betekenisvols te maken,’ zegt Harrie. ‘Een individueel en persoonlijk afscheid in plaats van een gestandaardiseerde dienst.’ Het team ondersteunt families bij het vormgeven van het afscheid op een manier die bij hen past. Harrie: ‘We bieden begeleiding en creëren een omgeving waarin het afronden van een leven en de terugkeer naar de natuur een betekenisvolle ervaring wordt.’ Ook nabestaanden worden hierbij ontzorgd. Veel van de overwegingen die bij traditionele begraafplaatsen gelden, spelen hier geen rol. Er is geen contract met vervaldatum en geen grafsteen die onderhouden of hersteld moet worden. ‘Dat maakt de natuurbegraafplaats zo bijzonder,’ vult Raymond aan. ‘Er zijn geen gedenktekens, kruisen of stenen, en graven worden na vijftien jaar niet geruimd. Je vindt hier juist “eeuwige” rust – en dat geldt ook voor je familie. Ik vind het geweldig dat a.s.r. dit mogelijk maakt.’